Νίκος Μωραΐτης: «Να μη λέμε ό,τι να ’ναι» - Τι λέει για τα δικαιώματα των δημιουργών

Στη συζήτηση που έχει ανοίξει με αφορμή τη διαμάχη ανάμεσα στην Άννα Βίσση και τον Νίκο Καρβέλα παρενέβη ο Νίκος Μωραΐτης, με μία εκτενή απάντηση σε σχόλιο χρήστη στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter.

Ο γνωστός στιχουργός θέλησε να εξηγήσει πώς αντιμετωπίζει η νομοθεσία τα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι ο ίδιος είναι αντίθετος με την απαγόρευση ερμηνείας τραγουδιών.

«Είμαι ιδεολογικά κατά κάθε απαγόρευσης»

Ο Νίκος Μωραΐτης ξεκίνησε την τοποθέτησή του ξεκαθαρίζοντας τη δική του στάση:

«Αφού διευκρινίσω ότι είμαι ιδεολογικά κατά κάθε απαγόρευσης και το τηρώ απαρέγκλιτα στα δικά μου τραγούδια, να ξεκαθαρίσουμε κάποια βασικά και να μη λέμε ό,τι να ’ναι;».

Στη συνέχεια, απάντησε σε όσους υποστηρίζουν ότι τέτοιου είδους περιορισμοί αποτελούν ελληνική ιδιαιτερότητα, επισημαίνοντας πως η χώρα μας έχει υιοθετήσει το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο συνθέτης και ο στιχουργός διαθέτουν αυτοτελή δικαιώματα πάνω στο έργο τους. Όπως εξήγησε, όταν ένας δημιουργός έχει γράψει τόσο τη μουσική όσο και τους στίχους, μπορεί να απαγορεύσει την ερμηνεία ολόκληρου του τραγουδιού. Αν είναι μόνο συνθέτης, η απαγόρευση αφορά τη μουσική, ενώ αν είναι μόνο στιχουργός, αφορά τους στίχους.

«Η δόξα και τα πολλά χρήματα από τα live πάνε στον τραγουδιστή»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διάκριση ανάμεσα στην αναγνωρισιμότητα που αποκτά ένας ερμηνευτής και στα δικαιώματα που διατηρούν οι άνθρωποι που δημιούργησαν το τραγούδι.

«Η δόξα, η φήμη, τα πολλά χρήματα από τα live πάνε στον τραγουδιστή. Η ιδιοκτησία του έργου (μαζί με το κρίσιμο ηθικό δικαίωμα) ανήκει στους δημιουργούς», έγραψε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η ύπαρξη ενός δικαιώματος δεν σημαίνει πως η άσκησή του είναι ανεξέλεγκτη, καθώς, όπως σημείωσε, «το δικαστήριο κρίνει αν υπάρχει ορθή χρήση ή κατάχρηση του δικαιώματος ενός δημιουργού».

Κλείνοντας, ο στιχουργός θέλησε να διαχωρίσει την τοποθέτησή του από την αντιπαράθεση συγκεκριμένων προσώπων, διευκρινίζοντας ότι αναφέρεται σε γενικούς κανόνες και όχι σε κάποια συγκεκριμένη περίπτωση καλλιτεχνών.

Ολόκληρη η τοποθέτηση του Νίκου Μωραίτη

«Αφού διευκρινίσω ότι είμαι ιδεολογικά κατά κάθε απαγόρευσης και το τηρώ απαρέγκλιτα στα δικά μου τραγούδια, να ξεκαθαρίσουμε κάποια βασικά και να μη λέμε ό,τι να ‘ναι;

Γράφει κάποιος «αυτό δε συμβαίνει πουθενά στον κόσμο, μόνο στην Ελλάδα». Αυτό συμβαίνει ΠΑΝΤΟΥ. Η Ελλάδα τούς ευρωπαϊκούς νόμους Πνευματικής Ιδιοκτησίας υιοθέτησε, λέτε να τους «σκαρφίστηκε» μόνη της;

Κατά το δίκαιο της Πνευματικής Ιδιοκτησίας λοιπόν, έχουν δικαίωμα και ο συνθέτης και ο στιχουργός να απαγορεύουν αυτοτελώς.

1. Όπου ο συνθέτης είναι και στιχουργός, μπορεί να απαγορεύσει όλο το τραγούδι.

2. Όπου αυτός που απαγορεύει είναι μόνο συνθέτης, μπορεί να απαγορεύσει μόνο τη μουσική. Δηλαδή μπορεί να βγει ο τραγουδιστής να απαγγείλει τους στίχους (περίπτωση Χατζιδακι - Μητσιά) αλλά όχι να τραγουδήσει.

3. Όπου αυτός που απαγορεύει είναι μόνο στιχουργός, μπορεί να βγει η ορχήστρα να παίζει τη μουσική, ο τραγουδιστής να κάνει «λαλαλα», αλλά δεν επιτρέπεται να τραγουδήσει τα λόγια.

Για να το πούμε λίγο πρακτικά: Η δόξα, η φήμη, τα πολλά χρήματα από τα live πάνε στον τραγουδιστή. Η ιδιοκτησία του έργου (μαζί με το κρίσιμο ηθικό δικαίωμα) ανήκει στους δημιουργούς.

Από εκεί και πέρα, το δικαστήριο κρίνει αν υπάρχει ορθή χρήση ή κατάχρηση του δικαιώματος ενός δημιουργού.

Αυτά, ως γενικοί κανόνες και χωρίς να αναφέρομαι σε συγκεκριμένη περίπτωση καλλιτεχνών».